Monday, September 15, 2008

Rechtsstaat - Hukuk Devleti



Kita Avrupasi felsefesinde devletin sahip oldugu güc monopolisinin temellerini kurmak icin kullanilan üc kavram vardir. Anglosakson'lar "rule of law," Fransizlar "primauté du droit," ve Almanlar da "Rechtsstaat" adini verdikleri kavramlar ile yüzyillardir devam eden entellektüel bir sürec sonucu gelistirdikleri bireylerin her hangi bir güc kullanan makamin bu gucu kotuye kullanmasindan korunmasi gerekliligini ve bunun icin gerekli olan kanunlarin ve bu kanunlari uygulayan mahkemelerin varligini önemini anlatirlar. %47'nin büyüsüne kapilan Iktidar'mizin görmezden gelmeye calistigi, bu Iktidar karsisina 367 oy zorlamasiyla cikan aslinda kendi varlik sebebi olmasina ragmen Anayasa Mahkemesi'nin lastik gibi cekmeye basladigi ve artik yürütmenin siyasallasmasi ile iyice anlamsiz ve etkisiz kalan ilke de budur.

Simdi Rechtsstaat Ilkesi'nin dogum yerinde bir mahkemenin alacagi bir karar belki de bazi seyleri yeniden dusunmeye itecek bizleri. Mahkeme karari alinmadan yorum yapmayi dogru bulmuyorum. Onun yerine bu prensibin fikir babasi ve oturdugum caddenin isim babasi olan Immanuel Kant'in resmini ekliyorum. Bazi fikirlerin dogmalarin ve korkutmalarin korumasina muhtac olmadan sadece dogruluklari ile yüzyillari ve kilometreleri hice saymasi ümidimi canlandiran bir gercek.

5 comments:

aysenaz said...

kant antisemististmis. hem de baya. ne alaka ama bilgi serpistiriym dedim

Ahmet C. Toker said...

anti-semitizm hristiyan medeniyetinde 19. yuzyila kadar suren bir kanser. berlin'de yahudi muzesinde gormussundur, yahudilerin topluma kabulu 1800lerin sonlarini buluyor. yalniz bu emansipasyonun olmasinda kant'in onunu actigi aydinlanmanin buyuk payi var. bu tarz fikirlerin ilk ortaya atildiklari alanda kisitli kalmayip baska alanlarda da ilerlemeye sebep olmalari bence fikirlerin dogruluk degerlerini percinleyen baska bir kanit.

myagli said...

19. yuzyila kadar mi? Onu 20 yapalim, 21 olmayacagini umalim Ahmetcigim.

Ahmet C. Toker said...

topluma kabulu lafi belki tam demek istemedigimi anlatamadi. yahudi emansipasyonu, yani yahudilerin avrupa toplumlarinda tam vatandaslik almalari 1800lerin sonuna denk geliyor. birinci dunya savasinda yahudi'ler kendi devletleri adina savasiyorlardi. dreyfus davasi bu emansipasyon'a olan tepkilerin bir ornegi olarak gorulebilir. berlindeki holocaust müzesi bu tarihsel gelisimi cok iyi anlatiyor.

islam medeniyetindeki anti-semitizm'in gelisimi hakkinda detayli bir bilgim yok. senin engin tecrubelerine minnettat olurum.

Ahmet C. Toker said...

kendi devletleri derken vatandasi bulunduklari devletler adina demek istiyorum.